Inleiding - Nord Belge Stempels

Nord Belge Stempels
Title
Ga naar de inhoud
Inleiding

Rubricering van de stempels die op Belgische spoorwegzegels voorkomen lijkt een haast onbegonnen werk. De private spoorwegmaatschappijen hadden ieder hun eigen stempeltypen (of zelfs dat nog niet eens). Bij de Staatsspoorwegen is er meer lijn in te ontdekken: het aanleggen van een verzameling van de bekende zeshoekige stempels en van het type " hoge rechthoek" is zeer wel te doen. Maar toch zijn er ook nog zo veel uitzonderingen dat een standaard-rubricering ontbreekt (al komt de publicatie “Railway Parcel Post Cancellations of Belgium” (2003) een heel eind in deze richting). In deze catalogus zijn de bij de particuliere spoorwegmaatschappij "Chemin de fer du Nord-Belge" (NB) voorkomende stempeltypen gerubriceerd (deze maatschappij moet niet worden verward met de "Société Anonyme des Chemins de fer du Nord de la Belgique", waarvan de naam ook wel wordt verkort tot NB). Opgenomen zijn de stempels die voorkomen op spoorwegzegels en incidenteel op andere zegels (zoals gewone postzegels, telegraafzegels en dagbladzegels), alsmede aankomststempels op formulieren met spoorwegzegels. Niet opgenomen in het hoofdwerk zijn de stempels die voorkomen op onder meer vrachtbrieven, kennisgevingen van crediet en dubbels van het adres, maar zonder spoorwegzegels, ook al passen deze stempels in de rubricering van deze catalogus. Deze stempels zijn, voor zover ze zijn gebruikt in of na 1879, wèl opgenomen in bijlage 1 (indien passend in de rubricering) dan wel bijlage 2 (overige stempels). De Nord-Belge-stempels waarvan de aanduiding 'NB' of 'Nord-Belge' is weggesneden (tijdens de Eerste Wereldoorlog of na de beëindiging van de exploitatie door de Nord-Belge in 1940) zijn wèl in het hoofdwerk opgenomen.

Sommige stempeltypen van de Nord-Belge komen ook voor bij de "Chemin de fer de Chimay" en de "Compagnie du chemin de fer de Liège à Maestricht et ses extensions". Dat is niet verwonderlijk omdat bij de exploitatie van deze drie spoorwegmaatschappijen de invloed van de Franse Compagnie du Chemin de fer du Nord (en daarbij ook die van de familie Rothschild) groot was. Niettemin heb ik ervoor gekozen deze catalogus te beperken tot de stempels van de Nord-Belge, het daarmee aan anderen overlatend om de stempels van de beide andere maatschappijen te classificeren.

Deze catalogus had inhoudelijk gezien niet tot stand kunnen komen zonder de hulp van vele collegaverzamelaars. Met name moeten in dit verband worden genoemd: mevrouw L. Sauer-Drissen† en de heren R. Hendrickx, H. Herman, C.F. Hofman, A. Kuiper †, H. van Lier, C. Poppe, D. de Reygher, E. Verbeeck en J. Vandormael. Verder heb ik dankbaar gebruik gemaakt van de stempels voorkomende in de boeken van de heren Cassart, Magnette en Jones. Niet onvermeld moet blijven dat het door de Phila Club te Flémalle op 1 oktober 1994 georganiseerd colloquium over de "Nord-Belge" zorgde voor de inspiratie om in 1995 de catalogus in gedrukte vorm uit te geven. Daarbij is het echter niet gebleven. Na rijp beraad èn veel werk kon in november 2009 de eerste versie van de digitale vorm van de catalogus worden gepresenteerd. De drijvende kracht hierbij was de heer John Simonis, in zijn functie van webmaster. Hoewel hij zelf geen filatelist is, is het vooral aan zijn technische inbreng te danken dat zoveel verzamelaars geïnteresseerd zijn geraakt in de stempels van de Nord-Belge. Geen moeite was hem te veel om er voor te zorgen dat het zich steeds verder uitdijende bestand in goede banen werd geleid.

Tenslotte: aan alles komt een eind. Zo ook aan het uitgeven en bijhouden van de Nord-Belge stempelcatalogus. Dat de ouderdom met gebreken komt is een bekende maar vooral ook een ware uitdrukking. Nu ik dat nog kan doen lijkt het mij een juiste keuze om met een laatste nieuwe editie (de veertiende!) een periode van 40 jaar catalogi maken af te sluiten. Een periode waarin ik mij met een nog steeds groeiende interesse met de Nord-Belge stempels heb bezig gehouden. Zolang dat nog kan kunnen verzamelaars via internet om toezending van deze laatste digitale editie vragen (ppdekoning@ziggo.nl; het e-mail adres beheerder@nord-belge-stempels.nl komt daarmee te vervallen). Een vijftiende digitale editie zal er dus niet meer komen. Wat overigens wèl blijft is de bepaling dat de toezending van de digitale catalogus onder de uitdrukkelijke voorwaarde geschiedt dat die alleen voor persoonlijk gebruik door de geadresseerde is bestemd.

Peter de Koning
Terug naar de inhoud